🇻🇪เวเนซุเอลา : จาก “ทองคำแห่งรัฐ” สู่ “บล็อกเชนแห่งอำนาจ”
ประวัติศาสตร์การเงินเงา เงิน–อำนาจ–ความเชื่อมั่น ในยุคหลังปิโตรดอลลาร์
Link to read about the Zerohedge report of hidden bitcoin :
The $60 Billion Question: Is Venezuela Secretly A Bitcoin Superpower? | ZeroHedge
ZeroHedge - On a long enough timeline, the survival rate for everyone drops to zero
⸻
บทนำ : คำถาม 60 พันล้านดอลลาร์
บทความจาก ZeroHedge ตั้งคำถามใหญ่ที่ไม่ใช่เพียงเรื่องคริปโต แต่คือ โครงสร้างอำนาจทางการเงินของรัฐภายใต้การคว่ำบาตร
เวเนซุเอลาอาจไม่ได้ยากจนอย่างที่โลกคิด หากทรัพย์สินของรัฐได้ “เปลี่ยนรูป” ไปแล้ว
คำถามไม่ใช่ “มีหรือไม่มี Bitcoin”
แต่คือ เงินรัฐสามารถหลบออกจากรัฐได้อย่างไร และ ความเชื่อมั่นของเงินในยุคใหม่อยู่ที่ใคร
⸻
1. ภูมิหลังประวัติศาสตร์ : ทองคำ–น้ำมัน–อำนาจรัฐเวเนซุเอลา
1.1 น้ำมันในฐานะอธิปไตย
ตั้งแต่ทศวรรษ 1920 เวเนซุเอลากลายเป็นหนึ่งในผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่ของโลก
การก่อตั้ง PDVSA ทำให้น้ำมันเป็น “ฐานรายได้รัฐ” และ “ฐานความชอบธรรมของอำนาจ”
1.2 ทองคำในฐานะเงินสุดท้ายของรัฐ
ทองคำไม่ใช่เพียงสินทรัพย์ แต่คือ
• เงินสำรองยามวิกฤต
• หลักประกันค่าเงิน
• เครื่องมือทางภูมิรัฐศาสตร์
ณ ไตรมาส 1 ปี 2024
เวเนซุเอลามี ทองคำสำรอง ~161.22 ตัน
มากกว่าบราซิลและเม็กซิโก (Trading Economics)
นี่คือ “ทุนตั้งต้น” ของเรื่องทั้งหมด
⸻
2. จุดเปลี่ยน : การคว่ำบาตรและการล่มสลายของระบบการเงินดั้งเดิม
หลังปี 2014–2017
สหรัฐฯ และพันธมิตรเริ่มใช้ Financial Sanctions อย่างเป็นระบบ
• ตัดการเข้าถึง SWIFT
• แช่แข็งทรัพย์สิน
• ปิดธนาคารตัวกลาง
ผลคือ
เงินยังมีอยู่ แต่ เคลื่อนที่ไม่ได้
รัฐจึงต้องหาคำตอบใหม่ :
จะเปลี่ยน “ทรัพย์ที่จับต้องได้” ให้เป็น “เงินที่รัฐอื่นแตะไม่ได้” อย่างไร
⸻
3. โครงสร้าง “Gold-to-Crypto Pipeline”
3.1 ขั้นที่หนึ่ง : การดึงทองออกจากรัฐ
• ทองจากเหมือง Orinoco
• ทองจากคลังธนาคารกลาง
• ส่งออกผ่านตุรกี / UAE / อิหร่าน
ปี 2018 เพียงปีเดียว
เวเนซุเอลาส่งออกทอง 73.2 ตัน (~2.7 พันล้านดอลลาร์ ณ เวลานั้น)
⸻
3.2 ขั้นที่สอง : การแปรรูปเป็นเงินนอกระบบ
ทองถูก
• หลอม
• ขายผ่าน broker
• เปลี่ยนเป็นเงินสด / stablecoin / Bitcoin ผ่าน OTC
ไม่ผ่านตลาดเปิด
ไม่ผ่านธนาคาร
ไม่ต้องมี KYC
⸻
3.3 ขั้นที่สาม : การ “ทำให้เงินหายตัว”
• ใช้ mixer
• cold wallet
• multi-sig
• กระจายกุญแจหลายประเทศ
เงินไม่อยู่ในรัฐ
แต่รัฐ “หวัง” ว่าจะเข้าถึงได้
⸻
4. ตัวละครสำคัญในประวัติศาสตร์การเงินเงา
4.1 Nicolás Maduro
ผู้นำรัฐที่เผชิญการคว่ำบาตร
รัฐของเขาต้อง “อยู่รอด” แม้ระบบโลกไม่รับรอง
⸻
4.2 Alex Saab
“ผู้ค้ำประกันทรัพย์สินของมาดูโร”
จากพ่อค้าธรรมดา → ผู้จัดการโครงสร้างการเงินเงา
• เชื่อมรัฐ
• เชื่อม broker
• เชื่อมโลกใต้ดิน
• และ เคยเป็นแหล่งข่าว DEA
บทบาทของ Saab คือ สถาปนิกของระบบ ไม่ใช่เพียงนายหน้า
⸻
4.3 David Nicolás Rubio González
ผู้ถูกกล่าวหาว่าเป็น “courier”
• ขนทองจริง
• ผ่านสนามบิน
• รับค่าตอบแทน ~1 ล้านดอลลาร์ต่อเที่ยว
เขาอาจรู้ว่า
“ทองก้อนใด กลายเป็น wallet ใด”
⸻
5. USDT, PDVSA และรัฐที่ไม่ต้องใช้ธนาคาร
ระหว่างปี 2020–2022
PDVSA เริ่ม
• รับชำระน้ำมันผ่าน USDT
• ใช้ OTC broker
• เงินไม่เคยเข้าบัญชีรัฐ
ปลายปี 2025
80% รายได้น้ำมันเวเนซุเอลา ถูกเก็บใน USDT
Tether แช่แข็งได้เพียง $119 ล้าน
ซึ่งอาจเป็นแค่ “เศษเสี้ยวที่มองเห็น”
⸻
6. ตัวเลข 60 พันล้านดอลลาร์ : เป็นไปได้หรือไม่
ลองคำนวณแบบอนุรักษ์นิยม
• ทอง 3 พันล้านดอลลาร์ → Bitcoin ที่ $5,000
• Bitcoin ขึ้น $69,000
ผลลัพธ์ = ~40 พันล้านดอลลาร์
หากรวม
• ทองหลายปี
• น้ำมัน
• stablecoin
60 พันล้านดอลลาร์ “ไม่ใช่ตัวเลขเพ้อฝัน”
⸻
7. ประวัติศาสตร์ใหม่ของ “เงินรัฐ”
ยุค เงินรัฐ ผู้ค้ำ
ก่อน 1971 ทองคำ ธนาคารกลาง
ปิโตรดอลลาร์ น้ำมัน + USD สหรัฐฯ
หลังคว่ำบาตร คริปโต ผู้ถือกุญแจ
รัฐอาจยังอยู่
แต่ เงินรัฐอาจไม่อยู่กับรัฐ
⸻
8. บทสรุปเชิงประวัติศาสตร์
กรณีเวเนซุเอลาไม่ใช่เรื่อง Bitcoin
แต่คือ จุดเปลี่ยนของอธิปไตยการเงิน
เมื่อ
• เงินไม่ต้องผ่านรัฐ
• ทรัพย์ไม่ต้องอยู่ในประเทศ
• ความเชื่อมั่นไม่ต้องอาศัยธงชาติ
คำถามใหม่จึงไม่ใช่
“ใครเป็นมหาอำนาจ”
แต่คือ
ใครถือกุญแจ
และในโลกหลังปิโตรดอลลาร์
ผู้ถือกุญแจ
อาจไม่ใช่รัฐอีกต่อไป
⸻
ภาคต่อ : เมื่อ “เงิน” หลุดจากรัฐ
Central Bank Resilience vs Self-Sovereign Money ในประวัติศาสตร์ยาวของอำนาจ
⸻
9. จากปิโตรดอลลาร์สู่คริปโต : วิวัฒนาการของ “เงินที่มีรัฐค้ำ”
9.1 ปิโตรดอลลาร์ (หลัง 1971)
หลังการยกเลิกทองคำค้ำดอลลาร์ สหรัฐฯ สร้างระบบใหม่:
• น้ำมันถูกกำหนดราคาด้วย USD
• ความต้องการดอลลาร์ = ความต้องการพลังงาน
• ระบบธนาคารสหรัฐฯ = โครงสร้างพื้นฐานของโลก
นี่คือเงินที่ รัฐค้ำด้วยอำนาจทหาร + สถาบันการเงิน
⸻
9.2 การคว่ำบาตร : จุดอ่อนของเงินแบบรัฐค้ำ
เมื่อการคว่ำบาตรกลายเป็นอาวุธ
• เงิน “ถูกหยุด”
• บัญชี “ถูกแช่แข็ง”
• ทรัพย์ “ถูกยึด”
รัฐที่ถูกคว่ำบาตรจึงเรียนรู้ว่า
เงินที่รัฐอื่นแตะได้ = เงินที่ไม่ปลอดภัย
⸻
10. Central Bank Resilience : ความแข็งแกร่งแบบเก่า
เครื่องมือดั้งเดิม
• ทองคำ
• FX reserves
• Sovereign bonds
• ธนาคารตัวกลาง
จุดแข็ง
• ถูกกฎหมาย
• ตรวจสอบได้
• เสถียรเชิงสถาบัน
จุดอ่อน
• ถูกยึดได้
• ถูกคว่ำบาตรได้
• เคลื่อนย้ายช้า
กรณีเวเนซุเอลาแสดงให้เห็นว่า
Central Bank แข็งแรงแค่ไหน ก็แพ้ระบบที่ “ไม่ต้องมีธนาคารกลาง”
⸻
11. Self-Sovereign Money : เงินที่ไม่ต้องมีรัฐค้ำ
11.1 นิยาม
Self-Sovereign Money คือเงินที่
• การถือครอง = การเป็นเจ้าของ
• การโอน = ไม่ต้องขออนุญาต
• ความปลอดภัย = กุญแจ ไม่ใช่กฎหมาย
Bitcoin คือรูปแบบสุดขั้ว
USDT คือรูปแบบกึ่งรัฐ-กึ่งตลาด
⸻
11.2 บทบาทของ Bitcoin ในกรณีเวเนซุเอลา
Bitcoin ไม่ได้ถูกใช้เป็น “เงินใช้จ่าย”
แต่เป็น
• คลังเก็บมูลค่า (Digital Gold)
• เครื่องมือหลบการยึด
• ทุนสำรองนอกระบบโลก
⸻
12. ทำไมรัฐถึง “กลัว” Self-Sovereign Money
ประเด็น เงินรัฐ เงินอธิปไตยตนเอง
การควบคุม สูง ต่ำ
การยึด ทำได้ ทำไม่ได้
การติดตาม ง่าย ยาก
ความเชื่อมั่น อิงสถาบัน อิงคณิตศาสตร์
เวเนซุเอลาไม่ใช่ประเทศเดียว
แต่เป็น กรณีศึกษาแรก ๆ ที่ทำในระดับรัฐ
⸻
13. คำถามเชิงอำนาจ : ใครคือ “เจ้าของเงินจริง”
กรณีของ Alex Saab เปิดคำถามใหม่:
ถ้าเงินรัฐ
ไม่อยู่ในธนาคาร
ไม่อยู่ในประเทศ
และกุญแจอยู่กับ “คนกลาง”
เงินนั้นยังเป็นของรัฐหรือไม่?
รัฐอาจมี “อำนาจทางการเมือง”
แต่ อำนาจทางการเงินอาจแยกตัวแล้ว
⸻
14. เงิน–อำนาจ–ความเชื่อมั่น : โครงสร้างเชิงลึก
14.1 เงินคือสัญญา
เงินไม่ใช่วัตถุ
แต่คือ “ความเชื่อร่วม”
14.2 เมื่อความเชื่อในรัฐพัง
• เงินรัฐเสื่อม
• เงินนอกระบบงอก
• คนย้ายความเชื่อจาก “ธงชาติ” ไปสู่ “โค้ด”
⸻
15. ภูมิรัฐศาสตร์ยุคใหม่ : อำนาจที่ไร้พรมแดน
ประเทศที่เริ่มเดินเส้นนี้ (ในระดับต่างกัน):
• เวเนซุเอลา
• อิหร่าน
• รัสเซีย
• เกาหลีเหนือ
ไม่ใช่เพราะ “ชอบคริปโต”
แต่เพราะ ถูกบังคับให้หาทางรอด
⸻
16. อนาคต : เงินรัฐจะปรับตัวอย่างไร
ทางเลือกที่ 1 : ควบคุมเข้ม
• CBDC
• KYC ทุกระดับ
• กฎหมายเข้ม
→ เสถียร แต่เสี่ยงสูญเสียเสรีภาพ
ทางเลือกที่ 2 : อยู่ร่วม
• ยอมรับ Bitcoin เป็นสินทรัพย์
• ใช้ทอง + คริปโตคู่กัน
• ลดอำนาจการยึด
→ ยาก แต่ยั่งยืนกว่า
⸻
17. บทสรุปเชิงประวัติศาสตร์ยาว
เวเนซุเอลาอาจไม่ใช่ “Bitcoin Superpower”
แต่เป็น สัญญาณเตือนของโลกการเงิน
เมื่อเงินไม่ต้องมีรัฐค้ำ
รัฐต้องนิยามตัวเองใหม่
ประวัติศาสตร์กำลังบอกเราว่า
• เงินเคยอิงทอง
• เงินเคยอิงรัฐ
• และกำลังจะอิง “ผู้ถือกุญแจ”
⸻
18. ปัจฉิมบท (เชิงปรัชญา)
เงินที่ไม่ถูกยึด
ทำให้รัฐไม่อาจยึดคน
แต่เงินที่ไม่มีใครรับผิดชอบ
ก็ทำให้ความยุติธรรมลอยหาย
นี่คือความตึงเครียดของยุคสมัย
ที่ เสรีภาพทางการเงิน เดินคู่กับ
ความรับผิดชอบทางศีลธรรม
#Siamstr #nostr #bitcoin #BTC
